როგორც ჩვენ საიტზე გამოქვეყნებული წინა სიახლეებიდან იცით, ფიზიკოსებმა უკვე მიიღეს ტყვიის იონების სტაბილური გროვები და პირველი ექსპერიმენტი ჩაატარეს კიდეც, რის შედეგადაც საბოლოოდ მეცნიერები შეძლებენ მატერიის მდგომარეობის დაკვირვებას სამყაროს წარმოშობის პირველ წამებში. ამის შესახებ გვამცნობს კოლაბორაცია, რომელიც მუშაობს დეტექტორზე CMS.
იონებზე პირველი ექსპერიმენტისას ჯამურმა ენერგიამ თითოეული ნუკლეონის წყვილზე შეადგინა 2,76 ტერაელექტროვოლტი (ტევ).
ჩვეულებრივ მატერიაში კვარკები და გლუონები “ჩაკეტილები” არიან პროტონების და ნეიტრონების შიგნით და თავისუფლად არსებობა არ შეუძლიათ. თუმცა დიდი აფეთქებიდან მალევე სამყარო შედგებოდა ცხელი და ზემყარი კვარკებისგან, ე.წ “კვარკ-გლუონური პლაზმისგან”. პირველად ეს მდგომარეობა მიღებული იქნა 2005 წელს. კოლაიდერ RHIC-ზე ოქროს იონების ექსპერიმენტირებისას ბრუკჰეიმის ნაციონალურ ლაბორატორიაში.
სავარაუდოა, რომ მძიმე იონების შეჯახებაბისას დიდ ადრონულ კოლაიდერში ეს მატერია წარმოიქმნება ბევრად უფრო მაღალი ენერგიით – RHIC-ზე 14-ჯერ მეტი.
George Jalaghonia
kargad gimushavia
მადლობა გიო
