იაპონელი მეცნიერება თვლიან, რომ უძველესი ცხოველების კლონირება უკვე ფანტასტიკა აღარაა, ეს რეალობაა. კვლევები, რომელიც ჩაატარა აკირა ირიტანიიმ კიოტოს უნივერსიტეტიდან, აჩვენეს, რომ ცხოველების გაყინული ნარჩენებისაგან შესაძლებელია დნმ-ის გამოყენება, ცოცხალი ცხოველების შესაქმნელად.

ექსპერიმენტის მსვლელობისას მეცნიერებმა შეძლეს თაგვის კლონირება, რომელიც გაყინულ მდგომარეობაში იყო 16 წლის განმავლობაში. ამასობაში მისი გენეტიკური მასალა შეუყვანეს სხვა თაგვს. იაპონელი მეცნიერები მამონტის კლონირების წარმატების შანსს 30%-ით აფასებენ, თან ამ პროცენტმა შესაძლოა საგრძნობლად მოიმატოს წლების განმავლობაში ტექნოლოგიის დახვეწასთან ერთად. მამონტისათვის მასალის მოსაპოვებლად, რომელიც რუსეთსია, რიიტანი გეგმავს ექსპედიციას ამ წლის საფხულში.

პატარა მამონტს დაბადებს აფრიკელი სპილო. მეცნიერების შეფასებით, წარმატებას ისინი უახლოეს ოთხ-ხუთ წელიწადში მიაღწევენ.

გამოყენებულია Daily Telegraph-ის მასალები.

მეცნიერების საერთაშორისო ჯგუფმა პირველად დეტალურად აჩვენა, თუ როგორ იმოქმედა დინოზავრების გადაშენებამ ძუძუმწოვრების ზომებში გაზრდაზე.

ძუძუმწოვრები წარმოიშვნენ 210 მლნ წლის წინ და პირველი 140 მლნ წლის განმავლობაში რჩებოდნენ პატარებად (10-100გ), მანამ სანამ ეკოსისტემაში დომინირებდნენ დინოზავრები და სხვა გიგანტური რეპტილიები.

მასიურ განადგურებას (65 მლნ წლის წინ) რათქმაუნდა ძუძუმწოვრებმაც ვერ აუარეს გვერდი, მაგრამ ბოლომდე, ყველა სახეობა არ განადგურებულა, ხოლო გადარჩენილებს ახასიათებდათ რიგი თვისებები, რომლებიც დაეხმარათ მათ ახალ პირობებში ადაპტაციისას: ძირითადად ესენი იყვნენ პატარა ზომის ცხოველები, რომლებიც ცხოვრობდნენ ფუღუროებში, მიწისქვეშ.

ნაპოვნი ნარჩენების მასშტაბურმა კვლევამ ყველა კონტინენტზე აჩვენა, რომ მასიური განადგურების შემდეგ მალევე ძუძუმწოვრებმა დაიწყეს ზომაში მკვეთრი გაზრდა, პირველ პიკს მიაღწიეს ოლიგოცენის პერიოდისას (დაახლოებით 34 მლნ წლის წინ) ევრაზიაში, ხოლო მეორე — მიოცენისას (დაახლოებით 10 მლნ წლის წინ) ევრაზიაში და აფრიკაში.

ზოგიერთი ძუძუმწოვარი დარჩა პატარა ზომის და დაიკავეს ის ეკოლოგიური ადგილი, რომელიც ადრე ეკუთვნოდა იგივე ზომის არსებებს. რაც შეეხება იმ ცხოველებს რომლებმაც “გადაწყვიტეს” გაზრდა, მათი ზომები განუწყვეტლივ იზრდებოდა ყველა კონტინენტზე. სწორედ ეს გარემოება აძლევს მეცნიერებს იმის საშუალებას, რომ ძუძუმწოვრები გაიზარდნენ სხვა გიგანტური ჯიშების გაქრობის შედეგად, ანუ მათი გაქრობის შემდეგ განთავისუფლდა ეკოლოგიური კალაპოტი ასეთი ტიპის არსებებისათვის.

მაგრამ ძუძუმწოვრებმა მაინც ვერ შეძლეს დინოზავრებთან გატანაბრება. თანამედროვე მარტორქაც წინაპარი Indricotherium transouralicum სიმაღლეში აღწევდა 5,5 მეტრს ხოლო მისი წონა შეადგენდა 15 – 17 ტონას. არგენტინოზავრი იზრდებოდა 40 მეტრამდე და იწონიდა 110 ტონას! კვლევების ხელმძღვანელი ფელისა სმიტი ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტიდან ამის მიზეზად ასახელებს ძუძუმწოვრების თბილსისხლიანობას. ცვენს მიერ გამოყენებული ენერგიის დაახლოებით 90% იხარჯება ორგანიზმის ტემპერატურის შესანარჩუნებლად, რაც მკვეთრ საზღვრებს უწესებს ზრდას.

გიგანტური ძუძუმწოვრები საბოლოოდ გაქრნენ დედამიწის ზედაპირიდან პლეისტოცენური განადგურების შემდეგ. სპეციალისტების დიდი ნაწილი თანხმდება იმაში, რომ ამის მიზეზი პირველ რიგში გახდა ადამიანის მოქმედებები.

კვლევის შედეგები გამოქვეყნებულია ჟურნალ Science-ში.

გამოყენებულია Discovery News-ის მასალები.

ჩინელმა და ამერიკელმა მეცნიერებმა წარმოადგინეს ადამიანის ქვედა ყბისა და სამი კბილის კვლევის შედეგები, რომელიც აღმოჩენილია 2007 წელს ჩჟიჟენის გამოქვაბულში ჩინეთის სამხრეთით.

ნარჩენები ეჭვქვეშ აყენებს ტრადიციულ წარმოდგენას იმის შესახებ, თუ როდის გამოვიდნენ ჩვენი წინაპრები აფრიკიდან.

საქმე იმაშია, რომ ყბას აქვს ერთი უდაოდ თანამედროვე ნაწილი — წინ წამოწეული ყბა, თუმცა ის 60 ათასი წლით ძველია რიგით შმდეგ Homo sapiens-ის ნარჩენებზე რომელიც ჩინეთშია აღმოჩენილი.

ითვლება, რომ Homo sapiens აფრიკიდან გამოვიდა დაახლოებით 60 ათასი წლის წინ. ამის შემდეგ შედარებით ახალმა სახეობამ სწრაფად ჩაანაცვლა თავისი წინაპრები — Homo erectus და Homoneanderthalensis. ჩჟიჟენის გამოქვაბულში აღმოჩენილმა ნარჩენებმა კარდინალურად გადაწია უკან დროში მიგრაციის დაწყების დრო (130-100 ათასი წლის წინ) და საშუალებას იძლევა, იმის თქმისა, რომ ადამიანი აქტიურად ერწყმოდა სხვა სახეობებს 50-60 ათასი წლის განმავლობაში. მაგრამ რატომ რჩებოდა ის ამდენ ხანს აზიაში და ევროპაში 50-40 ათასი წლის წინ გადმოვიდნენ? უცნობია!

უფრო მეტიც, ირკვევა, რომ მამრობითი მამრობითი სქესის წარმომადგენლებმა, რომლებიც ანატომიურად თანამედროვე ადამიანს გვანან ჩავიდნენ ჩინეთში იმაზე უფრო ადრე ვიდრე Homo sapiens-მა ადამიანურად ქცევა დაიწყო. ზემოთ ნახსენების ერთ-ერთი მთავარი დამახასიათებელი ნიშანი სიმბოლური აზროვნების ქონაა. ჩინეთში ნახატები, რომლებიც წარმოადგენდნენ სხვადასხვა საგნებს, ადამიანებს და მოვლენებსაც კი გამოჩნდა 30 ათასი წლის წინ.

თუმცა, ბევრი არ ეთანხმება ერიკ ტრინკაუსას დასკვნებს ვაშინგტონის უნივერსიტეტიდან სენტ-ლუისში (ა.შ.შ) და მის კოლეგებს. მაგალითად, ვისკონსინის უნივერსიტეტის (ა.შ.შ) პალეონტოლოგი ჯონ ჰოკსი თვლის, რომ ყბა ზუსტად შეესაბამება ნეანდერტალის გაბარიტებს, ხოლო მისი მახასიათებლები გავს თანამედროვე ადამიანისას, ამიტომ ინტერპრეტაციისას უფრო ყურადღებით უნდა ვიყოთ. “მე მგონია, რომ ისინი, სავარაუდოდ მართლები არიან, მაგრამ უფრო მყარი არგუმენტების მიღება კარგი იქნებოდა”, — ამბობს ბატონი ჰოკსი. ყბა და სამი კბილი — სულ ესაა, სამწუხაროდ, რისი პოვნაც მოხერხდა გამოქვაბულში.

კვლევის შედეგები გამოქვეყნებულია ჟურნალ Proceedings of the National Academy of Sciences-ში.

გამოყენებულია National Geographic-ის მასალები.

ინტერნეტში გამოქვეყნდა ინგლისელი არქეოლოგის ჰოვარდ კარტერის არქივი, მან აღმოაჩინა ტუტანჰამონის სამარხი.

აღმოჩენა 1922 წელს გაკეთდა. ეს ფარაონის ერთადერთი სამარხია, რომელიც მეცნიერებმა იპოვეს და არ იყო გაძარცვული. მასში აღმოჩენელია 5 398 ობიექტი, რომელიც მოგვითხრობს ძველი ეგვიპტის ცხოვრების ყველა ასპექტზე, — იარაღებიდან დაწყებული მუსიკალური ინსტრუმენტებით დამთავრებული, ასევე ტანსაცმელი, კოსმეტიკა და თქვენ წარმოიდგინეთ ტუტანჰამონის ბებიის თმებიც კი. ამ ყველაფრის კატალოგიზაციისთვის ჰოვარდ კარტერს დასჭირდა 10 წელი.

ამ აღმოჩენების მნიშვნელობის მიუხედავად, იმ ნივთების ორი მესამედი დღესდღეობით მაინც შეუსწავლელია. ეს ნაწილობრივ დაკავშირებული, იმ ფაქტთან რომ ჰოვარდ კარტერი გარდაიცვალა 1939 წელს, გათხრების დასრულებიდან სულ რაღაც 7 წლის შემდეგ და საბოლოოდ მან ვერ მოასწრო თავისი საფუძვლიანი შრომის დასრულება, ხოლო მის დაწყებულ საქმესაც გამგრძელებელი არ გამოუჩნდა.

სამარხში აღმოჩენილი უძველესი ნივთები ინახება ეგვიპტეში, კაიროს ანტიკვარულ მუზეუმში და მათი ნახვა ნებისმიერ მსურველს შეუძლია (მე პირადად ნანახი მაქვს, და აღვფრთოვანებული ვიყავი )ხოლო კარტერის ნახატები და სურათები ინახება ოქსფო რდის უნივერსიტეტის გრიფიდის უნივერსიტეტში (The Griffith Institute). როგორც ჩანს, ეგვიპტოლოგებს აშინებთ ჩასატარებელი სამუშაოების რაოდენობა.

არქივის კურატორმა იარომირ მალეკმა, ვეღარ მოითმინა, გადაეწურა ახალი კარტერის გამოჩენის იმედი და საბოლოოდ გამოაქვეყნა ყველა დოკუმენტი ინტერნეტში.

არქივიში შედის 3500 კარტერის მიერ კარგად მოხატული ნამუშევარი, ქიმიკოს ალფრედ ლუკასის დახმარებით.

წყარო: Guardian

პალეონტოლოგისტების საერთაშორისო ჯგუფმა, პერუს სამხრეთით, აღმოაჩინა კაშალოტის სამმეტრიანი თავის ქალა, რომლის ასაკი შეადგენს 12–13 მლნ წელს.

ახალმა სახეობამ მიიღო სახელწოდება Leviathan melvillei, «მობი დიკის» ავტორის, ჰერმან მელვილის (Herman Melville) საპატივცემლოდ.

უძველესი კაშალოტის სიგრძე შეადგენდა დაახლოებით 13,5–17,5 მეტრს, რომელიც შეესაბამება მამრობით სქესის დღემდე მოღწეულ Physeter macrocephalus–ის ოჯახის წარმომადგენელს. ძუძუმწოვარს ჰქონდა ძალიან დიდი კბილები — დიამეტრი 12 და სიგრძე 36 სმ (P. macrocephalus–ის კბილების უდიდესი ნიმუში დაახლოებით 10 სმ–ზე მოკლეა), რომელიც განლაგებულია ყბის ორივე მხარეს. ეს განასხვავებს L. melvillei–ის თანამედროვე კაშალოტებისგან, რომლებსაც ზედა ყბის კბილების ფუნქციონირება დაკარგული აქვთ; ალბათ «ლევიაფანი» არ იყო ნაკლებად საშიში, ვიდრე მკვლელი ვეშაპი Orcinus orca.

«ასეთ კაშალოტს თავისუფლად შეეძლო “ულვაშა ვეშაპებზე” ნადირობა, რომლების მაშინ ძალიან ბევრი იყო, — აცხადებს კვლევის ერთ–ერთი მონაწილე ოლივე ლამბერი (Olivier Lambert) ბელგიის სამეფო ინსტიტუტის საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტიდან. — ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ის თავს ესხმოდა საშუალო ზომის ვეშაპებს რვიდან ცხრა მეტრამდე».

აღმოჩენილი თავის ქალის შესწავლით შეიძლება გაიცეს პასუხი იმ კითხვას, თუ რატომ აქვთ ვეშაპებს ასეთი არაპროპორციულად დიდი თავი. მეცნიერების ერთი ნაწილი ფიქრობს, რომ დიდი თავი ეხმარება ვეშაპს, საჭმლის საპოვნელად, ღრმად ჩაყვინთვაში, თუმცა ახალი მონაცემები ამ ჰიპოტეზას უარყოფს: “ულვაშა ვეშაპები”, რომლებზეც სავარაუდოდ ნადირობდა L. melvillei, ცხოვრობს წყლის ზედაპირზე.

«გარდა ამისა, თავიანთი დიდი თავებით შესაძლებელია ვეშაპები ეჯახებოდნენ ერთმანეთს, გამრავლების დროს, მდედრის “დასაპატრონებლად”», — აზრი გამოთქვა იუტის უნივერსიტეტის თანამშრომელმა დევიდ კერიერმა (David Carrier).

სიახლის სრული ვერსია გამოქვეყნებულია ჟურნალში Nature.

წყარო Nature News.