მეცნიერები კიდევ ერთი ნაბიჯით მიუახლოვდნენ ადამიანის მხედველობითი სისტემის ციფრული ვერსიის აწყობას. მკვლევარებმა კალიფორნიის უნივერსტეტიდან ბერკლიში (ა.შ.შ) შექმნეს ალგორითმი, რომელიც შეიძლება გამოყენებული იქნეს ფუნქციონალურ მაგნიტურ-რეზონანსულ ტომოგრაფიასთან ერთად (მრტ) ჩვენს მიერ დანახული მოძრავი სურათები ასახვისათვის.

ნეირობიოლოგები უკვე რამოდენიმე წელია იყენებენ მრტ-ს ადამიანის მხედველობითი სისტემის შესასწავლად, ტვინში კონკრეტულად სისხლში ჟანგბადის კონცენტრაციის ცვლილებაზე დაკვირვებით. მაგრამ ეს მეთოდია კარგია მხოლოდ იმის გაგებისათვის, თუ როგორ ვხედავთ სტატიკურ გამოსახულებებს. ამიტომ რამდენიმე წლის წინ სპეციალისტებმა დაიწყეს ნეირონების აქტივობის კომპიუტერული მოდელის შექმნა.

ახალი მეთოდი აღმოჩნდა წარმატებული და საოცრად ზუსტი. პირველად ისტორიაში შეძლეს ტვინის სკანირების შედეგად თუნდაც მიახლოებით განესაზღვრათ, თუ რა მოძრავ ობიექტებს ხედავს ადამიანი. ჩნდება ძალიან დიდი პერსპექტივა იმისა, რომ ერთ მშვენიერ დღეს შესაძლებელი გახდება სხვა ტიპის დინამიური მოდელების რეკონსტრუირება, მაგალითად სიზმრების ან მოგონებების.

მკვლევარები საათობით უყურებდნენ ვიდეოს, ტომოგრაფში წოლისას. შემდეგ საგულდაგულოდ აანალიზებდნენ მონაცემებს, იმისთვის, რომ ეპოვათ ვიდეომასალის ყოველი წამისთვის შეფასებული სპეციფიური პატერნი. ინფორმაცია გაატარეს სხვადასხვა ფილტრებში და ამით გაარკვიეს თუ რა ხდებოდა ამ დროს ნეირონულ დონეზე. ” შედეგად ჩვენ მივიღეთ მთლიანი მოდელი, რომელიც აკავშირებს სისხლის მიმოქცევას, რომელიც მრტ-ს მეშვეობით გამოჩნდა, ნეირონების აქტივობასთან, რომელიც არ ცანს”, — ამბობს კვლევების თანაავტორი ჯეკ გალანტი.

შემდეგ მოდელის შესამოწმებლად შექმნეს ვიდეოთეკა რომელიც შედგებოდა YouTube-დან აღებული 180 მლნ წამი შემთხვევით ამორჩეული ვიდეოებისაგან. სპეციალისტებმა მოახდინეს იმის მოდელირება, რაც უნდა ენახებინა მრტ-ს ამა თუ იმ ვიდეოს ნახვისას. მოდელირების და სკანირების შედეგები ფაქტობრივად იდენტური აღმოჩნდა. იმის მიხედვით, თუ რას აჩვენებდა მრტ, მკვლევარებს შეეძლოთ დაედგინათ ეკრანზე მოძრავი ობიექტის ფორმა და მოძრაობის მიმართულება.

სამუშაო სრულყოფილებისგან ჯერ რათქმაუნდა შორსაა. მეცნიერები იყენებდნენ მონაცემებს ტვინის მხედველობითი სისტემის მხოლოდ ერთი უბნიდან — პირველადი მხედველობითი ქერქიდან. ამას გარდა, მოდელი ყოველ ჯერზე ყენდებოდა თითოეული სუბიექტის აღქმის თავისებურებების შესაბამისად. ისეთი მოდელის შექმნა რომელიც მოერგება ყველას ძალიან რთული ამოცანაა, მაგრამ რათქმაუნდა შესრულებადი.

ასეთი კვლევების საბოლოო მიზანი — ადამიანის ტვინის ციფრული ვერსიის მირები, რომელიც შეძლებს “დაინახოს” სამყარო, ისე როგორადაც მას ვხედავთ ჩვენ.

httpvhd://www.youtube.com/watch?v=nsjDnYxJ0bo

გამოყენებულია Technology Review-ის მასალები.