Polarbear1

აღმოჩენილია უძველესი გამოსხივება (რელიქტური) და ასევე კოსმოსური ინფლაციის კვალი – სამყაროს ექსპონენციალური გაფართოება, რომელიც დიდი აფეთქების შემდეგ წამის მეასედში მოხდა. ასეთი განცხადებით გამოვიდა 70-ზე მეტი საერთაშორისო მეცნიერისგან შემდგარი გუნდი, რომლებიც პროექტ POLARBEAR-ში მუშაობენ. აღმოჩენის შესახებ ასტრონომები მოუყვნენ ჟურნალ Astrophysical Journal.

POLARBEAR — ეს არის ატაკამას უდაბნოში (ჩილე) მიმდინარე ექსპერიმენტი, ტელესკოპ „ხუან ჩან“-ის მეშვეობით, ის განთავსებულია ჯეიმს ეკსის სახელობის ობსერვატორიაში. მეცნიერები ზომავენ დიდი აფეთქების ნარჩენ გამოსხივებას: სამყაროს გაფართოებასტან ერთად ისიც გაიწელა მთელს სივრცეში და გაცივდა მიკროტალღურ დიაპაზონამდე. ახალმა ტელესკოპმა მეცნიერებს მისცა საშუალება მაქსიმალურად ზუსტად (მეცნიერების მთელი ისტორიის განმავლობაში) გაეზომათ რელიქტური გამოსხივება.

პროექტის მონაწილეები დარწმუნებული არიან, რომ მათი დაკვირვება (97,2 პროცენტი ალბათობით) გათავისუფლებულია გადახრებისაგან, რომელიც შედეგებში კოსმოსურ მტვერს შეაქვს. „დარწმუნებულები ვართ, რომ რელიქტური გამოსხივების B-მოდიფიკაციები თავისი ბუნებით არიან არა გალაქტიკურები არამედ კოსმოლოგიურები“, – განაცხადა კვლევების თანაავტორმა კემ არნოლდმა.

გაზომვითი სამუშაოები ტარდებოდა ბოლომეტრის საშუალებით – ოპტიკური გამოსხივების სითბური მიმღები, რომელიც ცის სხვადასხვა მონაკვეთზე სინათლის ტალღების მიმართულების ფიქსირებას ახდენს. ახალი ბოლომეტრების საშუალებით, მეცნიერებმა შეძლეს სინათლის ძალიან მაღალი გარჩევადობით დანახვა, დაახლოებით სამი წუთის რკალი.

შემდეგ წელს ატაკამეში დაამონტაჟებენ კიდევ ორ ტელესკოპს, რომლებიც აღჭურვილი იქნება კიდევ უფრო მგრძნობიარე გამოსხივების სენსორებით, ისინი ერთდროულად რამოდენიმე ტალღაზე მუშაობას შეძლებენ. ახალი ინსტრუმენტები დააჩქარებენ სამყაროს ინფლაციის კვალის ძებნას, ასევე ნათელს მოჰფენენ მის გრავიტაციულ სტრუქტურას.

BICEP2-ის ანტარქტიკული ობსერვატორიის თანამშრომლებმა 2014 წლის მარტში მიიღეს რელიქტური გამოსხივების პოლარიზაციის პირველი სურათი – ამ აღმოჩენისათვის მათ ნობელის პრემიასაც კი უწინასწარმეტყველებდნენ. თუმცა Planck-ის ტელესკოპზე მომუშავე ასტრონომებმა, სექტემბერში განაცხადეს: ცის იმ ნაწილში, რომელიც კოლეგებმა გამოკვლიეს, იმდენად დიდი რაოდენობითაა კოსმოსური მტვერი, რომ BICEP2-ის მიერ მიღებული „უძველესი“ სიგნალის დიდი ნაწილი (თუ მთლიანად არა) შესაძლოა მათგან გამოწვეული ხარვეზები ყოფილიყო.

Polarbear

წყარო: sciencerecorder