Sun, particles

აზოტზე დაფუძნებული ნაერთები, რომლებიც აუცილებელია სიცოცხლისათვის, მზის სისტემაში შესაძლოა კომეტების მონაწილეობის გარეშე წარმოიშვა. ასეთ დასკვნამდე მივიდნენ კალიფორნიის უნივერსიტეტის მეცნიერები.

მეცნიერებმა გამოიკვლიეს ორი იზოტოპი: აზოტი-14 და აზოტი-15. პირველი ყველაზე გავრცელებულია და შეიცავს ნეიტრონების და პროტონების ერთნაირ რაოდენობას. აზოტ-15-ის ბირთვში ერთით მეტი ნეიტრონია, ვიდრე პროტონი.

ეს იზოტოპი ნაკლებად გავრცელებულია არაცოცხალ ბუნებაში და უფრო მეტად გვხვდება რთული რთული ორგანული მოლეკულების შემადგენლობაში, მაგალითად, ცილებში. ამას გარდა, სხვა პლანეტებთან შედარებით დედამიწის ატმოსფეროში მისი რაოდენობა გაცილებით მეტია.

მეტეორიტების და კომეტების გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ მათზეც შედარებით მაღალი აზოტ-15-ის შემადგენლობაა. ამან კი მეცნიერები მიიყვანა დასკვნამდე, რომ ასეთი იზოტოპი შესაძლოა პლანეტაზე გარედან ყოფილიყო შემოტანილი.

თუმცა ახალმა კვლევებმა აჩვენა, რომ აზოტი-15-ის დაგროვებისთვის და გარე ნივთიერების ბიომოლეკულის წარმოსაქმნელად კომეტები საჭირო არ არის. იზოტოპი აზოტი-15 შესაძლოა საკმარისი რაოდენობით წარმოშობილიყო ადრეულ მზის სისტემაში, ხოლო აზოტის მარტივი ორგანული მოლეკულების ფორმირება კი მნათობის რადიაციით შესაძლოა მომხდარიყო.

დასკვნებამდე მეცნიერები მივიდნენ სპეციალურ ვაკუუმის კამერაში ექსპერიმენტების შდეგად, რომელიც ლოურენსის და ბერკლის სახელობის ნაციონალურ ლაბორატორიაშია განთავსებული. ამ კამერაში ადრეული მზის სისტემის პირობების იმიტირება მოხდა.

წყარო: ucsdnews